Alüminyum Alaşımları ve Serileri

Isıl İşlem Uygulanamayan İşlem ve Döküm Alüminyum Alaşımları:

1xxx Serisi Alaşımlar: Bu alaşımlar minimum %99,0 alüminyum, empürite olarak da silisyum ve demir içerirler. Bu alaşımlar yüksek oranda haddelenerek levha veya folyo haline getirilerek kullanılırlar. 1100 alaşımının tavlanmış durumda çekme mukavemeti 90 MPa dır.

3xxx Serisi Alaşımlar: Bu serinin en önemli alaşımı 3003 tür . Bu alaşım 1100 alaşımına %1,25 mangan ilavesi ile oluşturulur. 3003 alaşımının tavlanmış durumda çekme dayanımı 110 MPa dır. Bu serinin alaşımları iyi işlenebilirliğin gerektiği yerlerde kullanılabilen genel amaçlı alaşımlardır.

5xxx Serisi Alaşımlar: Bu serinin ana alaşım elementi olan magnezyum katı eriyik mukavemetlenmesi sağlar ve miktarı %5 e kadar çıkabilir. Bu serinin endüstride kullanılan en önemli alaşımı 5052 dir. Bu alaşım %2.5 Mg, %0,2 Cr içerir ve tavlanmış durumdaki çekme dayanımı 193 MPa dır.

Isıl İşlem Uygulanabilen İşlem Alüminyum Alaşımları:

2xxx Serisi Alaşımlar:Bu seri alaşımlarının bir çoğuna bakırın yanında magnezyum ve düşük miktarlarda diğer elementler eklenir. 2xxx serisi alaşımları birim ağırlık dayanımının yüksek olması gereken uçak sanayi gibi alanlarda kullanılır. Bu alaşımlar katı eriyik mukavetlenmesi ve çökelti sertleşmesiyle dayanım kazanırlar. Endüstriyel uygulama alanı bulabilmiş en önemli alaşım 2024 alaşımıdır. 2024-T6 alaşımı %4,5 bakır, %1,5 magnezyum ve %0,6 mangan bulundurur ve çekme dayanımı 442 MPa dır.

6xxx Serisi Alaşımları: Mg2Si intermetalik bileşikleri, çökelti sertleştirilmesi ile dayanım artışı sağlar. En yaygın kullanılan alaşım 6061 alaşımıdır ve bu alaşım %1,0 magnezyum, %0,6 silisyum, %0,3 bakır içerir. 6061-T6 alaşımının çekme mukavemeti 290 MPa dır. Bu seri, otomotiv sektöründe genel amaçlı yapı elemanı olarak kullanılır.

7xxx Serisi Alaşımlar: Temel çökeltiler MgZn2 intermetalik bileşiğinden oluşur. Çinkonun ve magnezyumun alüminyum içersinde yüksek çözünebilirliği yüksek yoğunluklu çökeltilerin oluşmasını, bu da dayanımın oldukça yükselmesini sağlar. Bu serinin en önemli alaşımı 7075 tir ve bu alaşım %5,6 çinko, %2,5 magnezyum, &1,6 bakır ve %0,25 krom ihtiva eder. 7075-T6 alaşımının çekme dayanımı 504 MPa dır. Bu seri yüksek dayanımın gerekli olduğu yerlerde kullanılır.

Döküm Alüminyum Alaşımları:

Döküm alüminyum alaşımlarından pek çoğu ötektik reaksiyona neden olan , iyi akıcılık, ve dökülebilirlik sağlayan yeterince silisyum içerirler (%5-12 Si). Alüminyum silisyum alaşımlarının özellikleri, α alüminyum matrisin katı eriyik mukavemetlenmesi, β fazının dağılım mukavemetlenmesi, ilk tane boyutu, şekli ve aynı zamanda ötektik oluşumu tayin eden katılaşmayla kontrol edilir.. Belirli alaşımlarda mikro yapıyı ve bu nedenle de dağılım mukavemetlenmesi düzeyini iyileştirmek amacıyla bor ve titanyum ilaveleri ile tane inceltme, ötektik yapıyı değiştirmek için sodyum veya stronsiyum kullanarak modifikasyon veya birincil silisyumu incelterek mukavemetlenme sağlamak için fosfor ilavesi yapılır.
Döküm alüminyum alaşımlarında % 0;3-1,0 magnezyum ilavesi çökelti sertleşmesine bağlı dayanım artışı sağlar.

Bakır, bazı döküm alüminyum alaşımlarında % 1- 4 oranlarda bulunur. Özellikle yüksek sıcaklıklarda dayanım artışı sağlar.

Isıl işlem Uygulanamayan İşlem Alüminyum Alaşımları:
1xxx Ticari saflıkta Al (>%99Al) –Yaşlandırılamaz
3xxx Al-Mn alaşımları –Yaşlandırılamaz
5xxx Al-Mg alaşımları –Yaşlandırılamaz

Isıl işlem Uygulanabilen İşlem Alüminyum Alaşımları:
2xxx Al-Cu alaşımları –Yaşlandırılabilir
4xxx Al- Si alaşımları –Eğer magnezyum varsa yaşlandırılabilir
6xxx Al-Mg-Si alaşımları –Yaşlandırılabilir
7xxx Al-Mg-Zn alaşımları –Yaşlandırılabilir

Isıl işlem Uygulanamayan Döküm Alüminyum Alaşımları:
1xx.x Ticari saflıkta Al –Yaşlandırılamaz
4xx.x Al-Si alaşımları –Yaşlandırılamaz
5xx.x Al-Mg alaşımları –Yaşlandırılamaz

Isıl işlem Uygulanabilen Döküm Alüminyum Alaşımları:
2xx.x Al-Cu alaşımları –Yaşlandırılabilir
3xx.x Al-Si-Cu veya Al-Mg-Si alaşımları –Biraz yaşlandırılabilir
7xx.x Al-Mg-Zn alaşımları –Yaşlandırılabilir
8xx.x Al-Sn alaşımları –Yaşlandırılabilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.