Etiket arşivi: haddeleme

Haddeleme

Malzemeyi, kendi eksenleri etrafında dönen silindirik şekle sahip iki merdane arasından geçirerek gerçekleştirilen plastik sekil verme işlemine haddeleme adı verilir.

Merdaneler Zıt Yönlüdür

Haddeleme işleminde hadde merdaneleri aynı hızla ve fakat zıt yönde dönerler. Metal (çelik kütük/levha), merdaneler arasından geçerken iki merdane arasındaki boşluk (roll gap) kadar kalınlığa sahip hale gelerek plastik deformasyona uğrar. Merdaneler arasındaki açıklık, metalin giriş kalınlığından daha az olduğundan, haddelenen metalin çıkış kalınlığında bir azalma olur.

Haddeleme yazısına devam et

Soğuk Haddeleme

Malzemenin yeniden kristalleşme sıcaklığının altında yapılan haddelemeye soğuk haddeleme denir. Soğuk haddeleme, sıcak haddelenmiş şeritlere nazaran daha iyi çap toleransı ve düzgün yüzeyli şerit imalatı için kullanılır. Soğuk haddeleme neticesi meydana gelen yüzey sertliği (gerilme sertliği) mukavemeti arttırmak için kullanılabilir. Soğuk haddelenmiş çelik levhalar için başlama maddesi, devamlı, sıcak şerit haddelerden bozulan sıcak haddelenmiş saçlardır.

Soğuk Haddeleme yazısına devam et

Hadde Merdanelerinde Aranılan Özellikler

Kullanım yerlerine göre hadde merdanelerinde aranan özelliklerin başında; yüksek ısıl direnç ve uzun ömür, yüksek kırılma direnci, çatlamalara karşı direnç, iyi yüzey kalitesi, uygun sertlik, aşınma direnci, rijitlik, uygun tasarım, termal şoklara karşı direnç gelmektedir. Fakat bu özelliklerin tamamını bir arada sağlamak oldukça güçtür. Bu nedenle hadde merdanesi üreticileri, haddehane işletmecilerinin istekleri ve kullanım şartları doğrultusunda belirtilen özellikleri sağlayacak en uygun hadde merdanesini üretmeye ağırlık vermektedirler. Örneğin; ezme oranının (haddelemenin) fazla olduğu ve yüzey  kalitesinin çok önemli olduğu finish merdanelerinde sertliği düşük, tokluğu yüksek malzeme tercih edilmekte, tersi durumlarda ise yüzey sertliğine önem verilmektedir.

Hadde merdanelerinde aranan özelliklerin en önemlilerinden biri yüksek aşınma direncidir. Aşınma haddeleme esnasında haddelenen  mamul ile merdanenin sürtünmesinden meydana gelir ve sağlanması beklenen yüksek aşınma direnci merdane yüzeyinin bozulmasını önleyerek istenen toleranslarda kullanılmasını sağlar. Aşınmayı etkileyen diğer bir faktörde merdanenin sertliğidir. Merdanenin aşınmaya maruz kalan yüzeyleri belirlenen toleranslarda taşlanarak tekrar kullanımı sağlanmaktadır. Bu nedenle merdaneler istenen çaplardan belli toleranslarda büyük imal edilmelidir. Merdanelerde aşınma faktörünün devamlı olarak kontrol altında tutulması gerekmektedir, toleransların üzerinde meydana gelen aşınma istenen toleransların da dışına çıkılmasına neden olacaktır. Aşınmaya aynı zamanda yük altındaki sıcaklık değişimleri de neden olmaktadır. Merdanelerde meydana gelen çatlama ve devamında oluşan kırılmalara neden olan burulma, eğilme, kesme gerilmelerine karşı dayanımı sağlamak için merdanelerin kimyasal kompozisyonları, ısıl işlemleri, oluşan artık gerilmeler ve iç gerilmeler göz önüne alınmalıdır.