Kategori arşivi: Genel

Havuç Yemek ve Görme Gücü

Genel,
Yazıyı Paylaş
havuc

Pek çoğumuz küçükken aile büyüklerimizden havuç yersek daha iyi görebileceğimizi duymuşuzdur. Havuç tüketmemizi teşvik eden bu sözler çoğumuzun gereğinden fazla havuç tüketmesine bile neden olmuş olabilir.

Havuç, zengin bir beta-karoten kaynağı olarak bilinir. Beta-karoten, vücutta A vitamine dönüşen bir bileşiktir. Birçok kişi havucun iyi bir görme için gerekli olduğunu ve özellikle gece görüşünü geliştirebileceğini duymuştur. Peki bu gerçekten doğru mudur? Havuç yemenin görme üzerindeki etkileri nelerdir? Bu makalede, havuç tüketiminin görme gücü üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz.

1. A Vitaminin Rolü

A vitamini, gözün retinasında ışığın algılanmasını ve görüntünün beyne iletilmesini sağlayan proteinlerin üretiminde kritik bir rol oynar. Bu vitaminin eksikliği, gece körlüğü gibi bazı görsel problemlere yol açabilir. Bu nedenle, yeterli A vitamini almak, sağlıklı bir görme için önemlidir.

Havuç, beta-karotenin yanı sıra A vitamini sağlamak için gerekli diğer karotenoidleri de içerir. Bu nedenle, düzenli olarak havuç tüketmek, A vitamini alımını destekleyebilir.

2. Mitler ve Gerçekler

Havucun daha iyi görmemizi sağlayacağı inancı 2. Dünya Savaşı’na dayanıyor. Donemin güçlü ordusu olan Alman ordusunun uçaklarını tespit edebilen radar istasyonları ağı oluşturan ve bu şekilde pek çok Alman saldırı uçağını hem gündüz hem de gece düşüren İngiliz ordusu sahip olduğu teknolojiyi gizlemek istedi.

Bu amaçla gazetelerde İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri pilotlarının gece görüş yeteneğinin havuç yemeleriyle ilişkilendirildiği uydurma haberler yayımlattı. Bu öykü havuç ticaretinin artmasını ve tüccarların daha çok kazanmasını sağlamış olabilir, ancak çok havuç tükettiği için başkalarının göremediği şeyleri görebilen biri olmadı. Vücudumuz tarafından A vitaminine çevrilen beta karaten A’nın eksikliği ciddi görme bozukluklarına sebep olabiliyor. Yani sahip olduğunuz görme bozukluğu A vitamini eksikliğinden kaynaklanmıyorsa havuç yemenizin daha iyi görmenizi sağladığını söylemek mümkün değil. Ayrıca A vitamininin kaynağı olan ve havuca rengini veren beta karaten A sadece havuçta değil pek çok meyve, sebze ve hayvansal üründe de bulunur.

II. Dünya Savaşı sırasında, İngiliz Hava Kuvvetleri’nin gece operasyonlarında başarılı olmasının sebebinin pilotlarının çok miktarda havuç yediği şeklinde bir propaganda yayılmıştı. Bu, düşmanı yanıltmak için yayılan bilgilerden biriydi. Ancak bu bilgi, havucun gece görüşünü geliştirdiği mitinin yayılmasına yol açtı.

Gerçekte, zaten yeterli A vitamini alan bir bireyin ekstra havuç tüketmesi, görme yeteneklerini aniden artırmaz. Ancak, A vitamini eksikliği olan bireylerde havuç tüketimi, bu eksikliğin neden olduğu görme sorunlarını iyileştirebilir.

3. Sonuç

Havuç tüketmek, vücudun A vitamini ihtiyacını karşılamada yardımcı olabilir ve bu da sağlıklı bir görme için önemlidir. Ancak, havucun anında daha iyi bir görme sağladığına dair popüler inançlar doğru değildir. Sağlıklı bir görme için dengeli bir beslenme, düzenli göz kontrolleri ve göz sağlığınızı korumak için gereken diğer önlemleri almak önemlidir.

Havuç herhangi bir görme kusurunuz yoksa maalesef daha iyi görmemizi sağlamıyor, ancak içeriğinde bulunan bazı maddeler, örneğin beta karoten- sayesinde göz sağlımızı korumamıza yardım ediyor.

Yazıyı Paylaş

Şişeler Çalkalanırsa Neden Fışkırır?

Genel
Yazıyı Paylaş

Bir şişede gazlı bir içecek (örneğin soda veya şampanya) çalkalandığında, içerisinde neden fışkırma meydana geldiğini hiç merak ettiniz mi? Bu fenomen, fizik ve kimya ilke ve yasalarıyla açıklanabilir.

Karbonasyon Nedir?

Bazı içecekler, tat ve hissiyatı iyileştirmek için karbondioksit (CO2) gazıyla zenginleştirilmiştir. Bu sürece karbonasyon denir. Gaz, sıvı içinde çözündüğünde, basınç altında tutulur. Bu basınç, şişenin sıkıca kapatılmasıyla içeride tutulur.

Çalkalamanın Etkisi

Gazlı içeceklerde çözünmüş halde bulunan karbondioksitin yüzeye çıkmasıyla artan basınç,sıvının şişeden patlarcasına ani bir şekilde çıkmasına neden olur. Ancak gazın sıvıdan kaçmasına molekül ölçeğinde neden olan nedir?

Bir şişeyi çalkaladığınızda, içerisindeki CO2 gazının sıvıdan ayrılmasına neden olursunuz. Sıvı içerisinde minik kabarcıklara dönüşen bu gaz, çalkalama sonucu enerjiyle hareketlenir. Kabarcıklar, sıvı içerisinde yüzeye doğru hareket ederek büyür ve birleşir.

Fışkırma Olayı

Şişe ilk açıldığında hafif bir ses duyulur. Bu dışarı çıkan karbondioksitin sesidir. Şişe kapalıyken karbondioksit belli bir basınç altında tutulur ve uygulanan bu basınç gazın suda çözünerek karbonik asidin sulu çözeltisini oluşturmasını sağlar. Ancak bu durumda ortamda sadece karbonik asidin sulu çözeltisi değil bir miktarda karbondioksit vardır. Çünkü karbondioksit suda çözünerek karbonik asidi oluştururken açığa çıkan karbonik asidin bir kısmı tekrar karbondioksite dönüşür. Bu sırada gaz çoğunlukla şişenin yukarı kısımlarında toplanır.

Bu büyüyen kabarcıklar yüzeye ulaştığında, gazlı içeceğin basıncı aniden artar. Eğer şişe açılırsa, içeride biriken bu ekstra basınç, sıvının hızla dışarı fışkırmasına neden olur.

Şişe açıldığında ise içindeki basınç aniden düşer ve karbondioksit genleşerek daha fazla hacim kaplamaya başlar. Şişe açıldığında çıkan sesin nedeni budur. Şişe çalkalandığında kabın üst kısımlarında biriken gaz çok sayıda küçük baloncuk şeklinde içeceğin tamamına dağılır. Şişe açıldığında küçük gaz baloncukları çok hızlı bir şekilde genleşir. Örneğin kapalı bir gazlı içecek şişesinin içindeki basınç atmosfer basıncının 4 katıysa, Boyle Yasası’na göre (sabit sıcaklıkta bir gazın hacminin ve basıncının ters orantılı olarak değiştiğini söyler) şişe açıldığında basınç 4 kat azalırken gaz baloncuklarının hacimleri 4 kat artar. Bu baloncuklar hızlı bir şekilde şişeden çıkmak için bir yol arar ve bunu yaparken patlamaya sebep olacak şekilde sıvıyı şiddetli bir şekilde iter.

Noktalar ve Nükleasyon

Ayrıca, şişelerin iç yüzeyinde veya içeceklerde asılı duran partiküllerde gaz kabarcıklarının oluşmasını teşvik eden noktalar da bulunabilir. Bu noktalara nükleasyon noktaları denir. Nükleasyon noktaları, CO2’nin sıvıdan ayrılmasını ve gaz kabarcıklarının oluşmasını kolaylaştırır. Bir şişeyi çalkaladığınızda, bu nükleasyon noktalarının etrafında daha fazla kabarcık oluşur.

Sonuç

Bir şişedeki gazlı içeceği çalkalamak, içerideki karbondioksit gazının sıvıdan hızla ayrılmasına neden olur. Bu, şişenin içindeki basıncın artmasına ve şişe açıldığında sıvının fışkırmasına yol açar. Bu nedenle, özellikle gazlı içecekleri tüketirken dikkatli olmalı ve ani hareketlerden kaçınmalıdır.

Yazıyı Paylaş

Su Taşı Nasıl Aşındırabiliyor?

Genel
Yazıyı Paylaş

Rice Üniversitesi ve Bremen Üniversitesi’nden araştırmacılar suyun doğal taşlarda ve betonda bulunan kristal yapıları nasıl aşındırdığını anlayabilmek için yeni bir bilgisayar modellemesi geliştirdi.

su-asinma

Journal of Physical Chemistry C’de yayımlanan çalışma, farklı alanlardaki araştırmalara (örneğin beton yapılarda, korozyon direncinin belirlenmesi gereken durumlarda, su kalitesi ve kontrolünde) önemli katkılarda bulunabilir.

Kristal yapıdaki minerallerin suda nasıl çözündüğünü anlamak isteyen araştırmacılar sıvı ile mineral arasındaki bölgeye yoğunlaştı. Yer kabuğunda en çok bulunan minerallerden biri olan kuvars ile yaptıkları araştırmada kuvars ile su arasındaki bölgede (sınır tabakasında) birden fazla tepkimenin meydana geldiği anlaşıldı.

Bu tepkimelerin bir kısmı eş zamanlı olarak gerçekleşirken bir kısmı art arda gerçekleşiyor. İleri görüntüle meyöntemleri kullanılan araştırmada kristal yapıların yüzeyi nanometre ölçeğinde taranarak topografik haritaları çıkarıldı. Geliştirilen bilgisayar modellemesi sayesinde su ile kristal yapı arasındaki bölgede gerçekleşen tepkimelerin yani çözünme sürecinin hızının daha doğru bir şekilde öngörülmesi sağlandı. Böylece yapı malzemelerinin kararlılığı, radyoaktif atıkların depolanmasında kullanılan malzemelerin ömrü ile ilgili daha doğru hesaplamalar yapılması mümkün olabilir.

Yazıyı Paylaş

Lityum İyon Piller

Genel, ,
Yazıyı Paylaş

LİTYUM İYON PİL TEKNOLOJİSİ – LİTYUM İYON PİL NEDİR?

Tekrar şarj edilebilir piller ikincil piller olarak bilinirler.  Deşarj olduktan sonra tekrar şarj  dilerek kullanılabilen  elektro-kimyasal hücrelerdir. Aşağıda genel olarak Lityum iyon pillerin diğer ikincil pillerle (gümüş-çinko, nikel-çinko, nikel-hidrojen) karşılaştırıldıklarında sergiledikleri avantaj ve dezavantajlar sıralanmıştır. Lityum İyon Piller yazısına devam et →

Yazıyı Paylaş

Likit Metal – Sıvı Metal Özellikleri ve Kullanım Alanları

Genel, ,
Yazıyı Paylaş

iPhone 5‘in kasasında “sıvı metal” adında yeni bir alaşım kullanılacağı dedikoduları bir süredir internette dolaşıyor. Sıvı metal, aslında bir seri amorf metal alaşım serisinin ticari adı. Vitreloy olarak da bilinen şirket, bu alaşım grubunu California Institute of Technology‘de geliştirdi. Liquidmetal Technologies tarafından pazarlanan alaşım, yeni değil ve 2003’den beri ticari ürünlerde kullanılıyor. Sıvı metal, askeri araçlarda, medikal cihazlarda ve bazı tüketici ürünlerinde kullanılıyor. Peki bu alaşımı bu kadar özel yapan ne?

Sıvı metalin özellikleri:

Alaşımın en önemli özellikleri arasında yüksek gerilme gücü, iyi aşınma dayanıklılığı, neredeyse elastik olması ve bu sayede depolanan enerjiyi yavaşça bırakabilmesi var.

Sıvı metal, sadece son kullanıcılara yönelik bu özelliklere değil, üreticilerin de hoşuna gidecek özelliklere sahip. Sıvı metal, ısıya cam gibi tepki veriyor, yüksek sıcaklıklarda denetlenmesi veyoğurulması kolay bir yapıya sahip. Dolayısıyla onu çok miktarda üretmek isteyen şirketlere kolaylık sağlıyor. İşlem tamamlandığında titanyum veya alüminyumdan daha güçlü bir madde elde ediliyor.

Gerçek hayattaki kullanımı

Sıvı metal son olarak Vertu’nun akıllı cep kılıflarında, Sansa’nın MP3 çalıcılarında, Sandisk’in USB flash sürücülerinde ve hatta lüks saat kutularında kullanılıyor. Tüm bu ürünler, alaşımın çarpmaya ve aşınmaya karşı olan dayanıklılığından faydalanıyor.

Apple ve sıvı metal

Apple’ın ceplerinin kasasında sıvı metal kullanacak olmasının en önemli işareti, 2010’da Liquidmetal Technologies’den alınan bir lisans. Apple, bunu iPhone 3G içerisindeki teknolojilerde kullanmış olsa da lisans, daha geniş bir anlam taşıyor olabilir. iPhone 5’in sıvı metal alaşımlarından meydana gelmesi, onun daha güçlü ve darbelere karşı çok daha dayanıklı olması anlamına geliyor.

Yazıyı Paylaş

Döküme Uygun Bakır Alaşımlarının Avantajları

Genel,
Yazıyı Paylaş

Döküme Uygun Bakır Alaşımlarının Avantajları:

Döküm bakır alaşımları çok kullanımlı alaşımlardır. Diğer metallerin aksine kullanıcılara sayısız avantajlar sağlar. Döküm alaşımları kolayca dökülür, işlenir, lehimlenir, kaplanır ve değişik değerlerde fiziksel ve mekaniksel özellikler elde edilir.

Döküm bakır alaşımlarının ortak fiziksel ve mekaniksel özellikleri aşağıda verilmiştir.

• İyi korozyon dayanımı: Uzun kullanım süresi sağlar ve uzun dönemde masrafları azaltır.
• Uygun mekanik özellikler: Bu özellikler yumuşak ve dövülür saf bakırdan sertleştirilmiş ve temperlenmiş çeliğin mekanik özelliklerine sahip mangan bronzuna kadar geniş değerleri kapsamaktadır.
• Yüksek ısı ve elektrik iletkenliği: Bu özellik gümüş hariç diğer metallerden daha yüksektir. Alaşımlama ile bakırın iletkenliği düşmesine rağmen, ısı ve elektriği diğer korozyona dayanımlı malzemelerden çok daha iyi geçirir.
• Deniz organizmalarını önleme direnci: Deniz suyunda mevcut organizmaların çoğalmasını önler. Bu özellik alaşımla azalmasına rağmen bir çok alaşımlar bu özelliği uygun sınırlarda tutarlar, örneğin bakır-nikel alaşımı.
• Düşük sürtünme ve aşınma oranları: Örneğin yüksek kurşunlu kalay bronzundan yapılan yataklar çelikten daha az aşınırlar.
• İyi dökülebilirlik: Bütün bakır alaşımları kuma dökülebilir ve çoðu savurma, sürekli döküm ve kokile dökümü de yapılabilmektedir.
• İyi işlenebilirlik: Kurşunlu bakırlar, yüksek devirlerde çok kolay işlenirler.
• Döküm sonrası işleme kolaylığı: Mükemmel yüzey kalitesi ve tolerans kontrolü kolayca saðlanır.
• Geniş alaşım seçeneği: Belli bir kullanım yeri ve tasarım için çok deðişik çeşitte alaşımlar kullanılabilir.

Kaynak: Sağlam Metal Bakır El Kitabı

Yazıyı Paylaş

Saf Bakırınn Kullanım Alanları

Genel,
Yazıyı Paylaş

Elektrik iletkenliği ile korozyon direncinin yüksekliği ve kolay işlenebilirliğinden dolayı değişik endüstrilerde bakır kullanılmaktadır. Bakır nerelerde ve hangi amaçlarla kullanılır?

Saf bakırın başlıca kullanım alanları aşağıda verilmiştir

• Bakır tel
• Motor bobini
• Jeneratörler
• Transformatörler
• Elektrikli trenlerin havai hatları
• Troleybüs baraları
• Endüstrilere ve evlere elektrik enerjisi nakleden iletim hatlarında
• Radyatörler ve yağ soğutucuları
• Yüksek fırın tüyer, yastık radyatör ve monkilerin yapımında
• Ark ocaklarının elektrod tutucu ve kollarının yapımında.

Yazıyı Paylaş

Buzlu yolda dönmek neden zordur?

Genel
Yazıyı Paylaş

Çünkü otomobilin dönmesini sağlayan yol ile tekerlek arasındaki sürtünme kuvvetidir. Buzla kaplanan yolun tekerlekle arasındaki sürtünme kuvveti azalmış, otomobilin dönmesini sağlayan kuvvet azaldığı için de dönüş zorlaşmış olur. Sürtünme kuvveti dönüş sırasında otomobilin savrulmasını engelleyen kuvvettir. Bunu başarabilmesinin nedeni, yönünün virajı bir çembere tamamladığımızda oluşan çemberin merkezine doğru olmasıdır.

Peki dönüşlerde kuvvet merkeze doğru ise biz niye çemberin dışına doğru savruluruz? Bunun nedeni otomobilin ve dolayısıyla otomobilin içindeki yolcuların merkezcil kuvvete ters yönde bir kuvvetin (merkezkaç kuvvetinin) etkisi altında olması değil. Dönen arabanın bulunduğu referans sistemi için böyle bir kuvvet yoktur, ancak bu sistemde bulunanlar sanal bir kuvvetin etkisi altında oldukları hissine kapılır. Ancak sola dönerken sağa savrulmamızın (ya da tersi) asıl nedeni, hareket durumumuzu koruma eğiliminde olmamız olarak tarif edilen eylemsizliğimizdir. Newton’un ikinci hareket yasası, bir cisme etki eden kuvvet ile cisimde meydana gelen hız değişimi arasındaki ilişkiyi gösterir. Bu ilişki, kütlesi büyük bir cisimde hız değişimi meydana getirmek için daha çok kuvvet uygulamamız gerektiğini söyler. Bu aynı zamanda şu anlama da gelir: Bir cismin kütlesi ne kadar fazla ise hız değişimine o kadar çok direnç gösterir. Yani bu yasa eylemsizlik prensibini içerir. Otomobil dönerken hız değişimi merkeze doğru olduğundan, hem otomobil hem biz merkezin dışına doğru savrularak bu değişime direnç gösteririz.

Virajlarda araçların devrilmesinin nedeni de budur.

Peki tır, kamyon gibi yüksek araçların devrilme riski neden fazladır?

Yatay konumdaki bir kalemi bir parmağınızın üzerinde dengede tutmaya çalışmışsınızdır. Parmağınız tam kütle merkezinin altında değilse kaleminiz uzun olan taraf üzerine devrilir. Moment kolu ne kadar uzun ise tork (döndürme kuvveti) o kadar fazladır. Kamyonet, minibüs gibi yüksek araçların kütle merkezi daha yukarıda, haliyle tekerleklerden daha uzakta olduğu için dönüş sırasındaki moment kolu uzundur ve daha kolay devrilirler.

Kaynak: Bilim Teknik

Yazıyı Paylaş

Döküm Yönteminin Avantaj ve Dezavantajları

Genel, , ,
Yazıyı Paylaş

Döküm yönteminin diğer imalat yöntemlerinden üstünlükleri :

  • Yöntemin sınırları çok geniş olup, hem çok küçük, hem de tonlarca ağırlıktaki özellikle büyük çelik parçaların üretimine uygun değişik teknikler bulunmaktadır.
  • Çok karmaşık biçimli ve içi boş parçaların üretimi mümkündür.
  • Hemen hemen tüm metal alaşımlarının dökümü mümkündür. Bazı malzemeler (dökme demir) ise sadece döküm yoluyla elde edilebilir.
  • Seri üretime uygun döküm yöntemleri geliştirilmiştir.

Döküm yönteminin sınırları :

  • Çok ince kesitlerin elde edilmesi güçtür.
  • Az sayıda parça üretimi için genellikle ekonomik değildir.
  • Aynı malzemenin plastik şekil verme yöntemiler ( dövme ) ile elde edilmiş olanı, dayanım bakımımdan genellikle daha üstündür.
  • Genellikle hassas boyut toleranslarının ve iyi yüzeyin kalitelerinin sağlanması güçtür.
  • Çevre dostu bir imalat yöntemi değildir.
Yazıyı Paylaş